De leegte

Het dagelijks leven vraagt een filosofische ondersteuning. Waarom ben ik er? Wat betekent het allemaal? Welke rol heb ik in de samenleving?

Maar wat als je die antwoorden niet goed kan geven?

Als je persoonlijke filosofie vol zit met onzekerheden. Of met niks, omdat je niks zekers hebt kunnen vinden.

Dan kan die filosofie je dagelijks leven niet goed dragen. Niet goed ondersteunen.

Behalve dat dat vervelend kan zijn, heeft dit gevolgen voor je dagelijkse leven. Je kan je richtingloos voelen, of het leven als betekenisloos zien.

Er zijn enorm veel manieren waarop je persoonlijke filosofie je dagelijks leven niet meer kan dragen.

Existentiële verwarring, twijfel aan wat ons verstand kan, geloofstwijfel, een crisis meegemaakt die je al je zekerheden ontnam.

Net zoveel manieren als dat er mensen zijn, en misschien wel meer.

Er worden dan ook heel veel verschillende woorden voor gebruikt om zo’n geestelijke toestand te beschrijven: chaos, leegte, fundamentele onzekerheid.

Ik gebruik er ‘leegte’ voor. Omdat wanneer je zoekt naar zekerheden, en je vindt ze niet, dat kun je als leegte ervaren. Maar je mag er gerust ‘chaos’ in lezen (of fundamentele onzekerheid).

Het Griekse woord voor chaos betekende oorspronkelijk ‘leegte’. Dus zo vreemd is het niet om een situatie te hebben waarin die woorden met elkaar te maken lijken te hebben.

Maar goed. Een leegte ervaren én tegelijk je dagelijks leven willen leiden. Dat is een opgave. Hoe doe je dat?

De leegte geeft geen betekenis aan je leven, maar het dagelijks leven verwacht het wel. Het verwacht ook een richting en inzet.

Bijna alle culturen kennen verhalen over een oerchaos of een leegte in het begin.

Ik vermoed dat ze het over een vergelijkbare leegte en chaos kunnen hebben als hier bedoeld.

Hoe bouw je je mentale structuren op vanuit deze leegte, de structuren die je nodig hebt voor het dagelijks leven?

Velen hebben eerst onbetwijfelbare waarheden gevonden. En daarop zijn ze gaan stapelen.

Maar wat als je die niet vindt?

Er zat uiteindelijk niks anders op dan het erkennen dat ik nu die waarheden niet kan vinden. Proberen te leven met de leegte (of de chaos).

En tegelijkertijd het dilemma erkennen dat dit weinig ondersteuning biedt voor het dagelijks leven. Dat zowel in het dagelijks leven én de leegte aanwezig zijn, maar een lastige combinatie is.

Of die 2 te combineren zijn? Dat zien we wel na het erkennen.